Punjabi/Grammar/Pronoun

NounPronounVerbAdjectiveAdverbPrepositionConjunctionInterjectionLesson 9Lesson 10Lesson 11


ਪੜਨਾਂਵ (Pronoun)Edit

Pronoun as the reader knows is a word that replaces a noun to avoid its repetitive use. It greatly adds to the beauty of the language and enhances its flow and usability. The nouns are classified into six groups which we shall now describe and shall examine the rules that govern their use.

ਪੁਰਖਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (Personal pronoun)Edit

Personal pronouns are those which are used to refer to a person such as first person (the speaker), second person (the person spoken to) or third person (the person spoken about). The basic forms of these pronouns in Punjabi are first person pronouns ਮੈਂ (I) and ਅਸੀਂ (we), second person ਤੂੰ (you, singular) and ਤੁਸੀਂ (you, plural) and the third person ਉਹ (he, she, they, both singular and plural). The case variants of Punjabi personal pronouns are formed in two ways by adding suffix to the basic pronoun or by adding a preposition to it. Here is a complete declension of the personal pronouns ਮੈਂ, ਤੂੰ and ਉਹ.

Table of declensions of personal pronouns
ਕਾਰਕ / Case ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖ
first person
ਦੂਜਾ ਪੁਰਖ
second person
ਤੀਜਾ ਪੁਰਖ
third person
ਇਕ-ਵਚਨ
singular
ਬਹੁ-ਵਚਨ
plural
ਇਕ-ਵਚਨ
singular
ਬਹੁ-ਵਚਨ
plural
ਇਕ-ਵਚਨ
singular
ਬਹੁ-ਵਚਨ
plural
ਕਰਤਾ ਕਾਰਕ
subjective case
ਮੈਂ ਅਸੀਂ ਤੂੰ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਉਹ
ਕਰਮ ਕਾਰਕ
objective case
ਮੈਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ
ਕਰਨ ਕਾਰਕ
instrumental or
agentative case
ਮੈਥੋਂ ਸਾਥੋਂ ਤੈਥੋਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ
ਸੰਪ੍ਰਦਾਨ ਕਾਰਕ
dative case
ਮੈਨੂੰ,
ਮੇਰੇ ਲਈ
ਸਾਨੂੰ ਤੈਨੂੰ,
ਤੇਰੇ ਲਈ
ਤੁਹਾਨੂੰ,
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ
ਅਪਾਦਾਨ ਕਾਰਕ
ablative case
ਮੈਥੋਂ,
ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ,
ਮੇਰੇ ਲਾਗਿਓਂ,
ਮੇਰੇ ਉਤੋਂ,
ਮੇਰੇ ਹੇਠੋਂ
ਸਾਥੋਂ,
ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ,
ਸਾਡੇ ਲਾਗਿਓਂ,
ਸਾਡੇ ਉਤੋਂ,
ਸਾਡੇ ਹੇਠੋਂ
ਤੈਥੋਂ,
ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ,
ਤੇਰੇ ਲਾਗਿਓਂ,
ਤੇਰੇ ਉਤੋਂ,
ਤੇਰੇ ਹੇਠੋਂ
ਤੁਹਾਥੋਂ,
ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ,
ਤੁਹਾਡੇ ਲਾਗਿਓਂ,
ਤੁਹਾਡੇ ਉਤੋਂ,
ਤੁਹਾਡੇ ਹੇਠੋਂ
ਉਸ ,
ਉਸ ਕੋਲੋਂ,
ਉਸ ਲਾਗਿਓਂ,
ਉਸ ਉਤੋਂ,
ਉਸ ਹੇਠੋਂ
ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ
relational case
ਮੇਰਾ,
ਮੇਰੇ,
ਮੇਰੀ,
ਮੇਰੀਆਂ,
ਮੇਰਿਆਂ
ਸਾਡਾ,
ਸਾਡੇ,
ਸਾਡੀ,
ਸਾਡੀਆਂ,
ਸਾਡਿਆਂ
ਤੇਰਾ,
ਤੇਰੇ,
ਤੇਰੀ,
ਤੇਰੀਆਂ,
ਤੇਰਿਆਂ
ਤੁਹਾਡਾ,
ਤੁਹਾਡੇ,
ਤੁਹਾਡੀ,
ਤੁਹਾਡੀਆਂ,
ਤੁਹਾਡਿਆਂ
ਉਸ ਦਾ,
ਉਸ ਦੇ
ਉਸ ਦੀ,
ਉਸ ਦੀਆਂ,
ਉਸ ਦਿਆਂ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ,
ਉਹਨਾਂ ਦੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ,
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ,
ਉਹਨਾਂ ਦਿਆਂ
ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ
locative case
ਮੇਰੇ ਉਤੇ,
ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ,
ਮੇਰੇ ਕੋਲ,
ਮੇਰੇ ਲਾਗੇ
ਸਾਡੇ ਉਤੇ,
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ,
ਸਾਡੇ ਕੋਲ,
ਸਾਡੇ ਲਾਗੇ
ਤੇਰੇ ਉਤੇ,
ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ,
ਤੇਰੇ ਕੋਲ,
ਤੇਰੇ ਲਾਗੇ
ਤੁਹਾਡੇ ਉਤੇ,
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ,
ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ,
ਤੁਹਾਡੇ ਲਾਗੇ
ਉਸ ਉਤੇ,
ਉਸ ਵਿੱਚ,
ਉਸ ਕੋਲ,
ਉਸ ਲਾਗੇ
ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ,
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ,
ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ,
ਉਹਨਾਂ ਲਾਗੇ
ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ
vocative case
ਵੇ,
ਨੀ,
ਉਏ
ਉਏ

ਆਪਾਂ is a special Punjabi personal pronoun used for both first and second persons ਮੈਂ or ਅਸੀਂ and ਤੂੰ or ਤੁਸੀਂ and is always plural. Let us now see how different case variants are formed from basic personal pronouns e.g. ਮੈਂ (I) which is first person singular subjective case.

  1. The preposition ਨੂੰ (to) is added to personal pronouns to obtain the objective case (ਕਰਮ ਕਾਰਕ). This addition is sometimes in the shape of a suffix and at other times as an independent preposition. Thus we add ਮੈਂ and ਨੂੰ to obtain ਮੈਨੂੰ. For example ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ.
    • Please note that third person ਉਹ of subjective case becomes ਉਸ in other cases. Thus ਉਹ + ਨੂੰ = ਉਸਨੂੰ.
    • The first person plural ਅਸੀਂ + ਨੂੰ becomes ਸਾਨੂੰ because ਅਸਾਂ is another form of ਅਸੀਂ and ਅਸੀਂ + ਨੂੰ becomes ਅਸਾਂ + ਨੂੰ i.e. ਅਸਾਨੂੰ and after dropping ਅ remains ਸਾਨੂੰ. In nutshellll when a preposition is added to ਅਸੀਂ as a suffix ਅਸੀਂ becomes ਸਾ and the preposition is added as such. This is true for all cases.
    • In a similar manner ਤੁਸੀਂ becomes ਤੁਹਾ and then preposition is added as such to change the case of second person personal pronoun. Thus ਤੁਸੀਂ + ਨੂੰ becomes ਤੁਹਾਨੂੰ.
  2. The preposition ਤੋਂ (from) is added to pronouns to get the ਕਰਨ ਕਾਰਕ (instrumental or agentative case). When ਤੋਂ is added to ਮੈਂ it slightly changes its form to ਥੋਂ (remember ਥ is aspirated form of ਤ) and the result is ਮੈਥੋਂ. For example ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਥੋਂ ਸਬਕ ਪੜ੍ਹਵਾਇਆ.
  3. Recall that dative case (ਸੰਪ੍ਰਦਾਨ ਕਾਰਕ) is the recipient case of verb's outcome. Hence ਨੂੰ and ਲਈ prepositions are added to the base pronoun to derive the dative case. For example ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਬਕ ਪੜਾਇਆ or ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਬਕ ਦੁਰਹਾਇਆ.
  4. A personal pronoun in ablative case (ਅਪਾਦਾਨ ਕਾਰਕ) is the one which relinquishes or gives away. The prepositions ਤੋਂ, ਕੋਲੋਂ, ਲਾਗਿਉਂ, ਉਤੋਂ and ਹੇਠੋਂ are added to derive the ablative case. For example ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਥੋਂ ਕਿਤਾਬ ਲਈ or ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿਤਾਬ ਲਈ or ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਾਗਿਉਂ ਕਿਤਾਬ ਚੁਕੀ or ਮੇਰੇ ਉਤੋਂ ਸਾਰਾ ਕਰਜਾ ਉਤਰ ਗਿਆ or ਮੇਰੇ ਹੇਠੋਂ ਚਾਦਰ ਚੁਕੀ ਗਈ.
  5. The ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ (relational case) of a personal pronoun is one which establishes a relation with some other noun or pronoun of the sentence. Hence ਦਾ, ਦੇ, ਦੀ, ਦੀਆਂ and ਦਿਆਂ are added to the personal pronoun. However in case of first person singular pronoun ਮੈਂ and second person singular pronoun ਤੂੰ these ਦਾ, ਦੇ, ਦੀ, ਦੀਆਂ and ਦਿਆਂ get slightly distorted and become ਰਾ, ਰੇ, ਰੀ, ਰੀਆਂ and ਰਿਆਂ as in ਮੇਰਾ ਘਰ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ or ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਖਾਲੀ ਹਨ or ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ or ਮੇਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਵੀਆਂ ਹਨ or ਮੇਰਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ. Similarly for first person plural and second person plural these ਦਾ, ਦੇ, ਦੀ, ਦੀਆਂ and ਦਿਆਂ become ਡਾ, ਡੇ, ਡੀ, ਡੀਆਂ and ਡਿਆਂ (see the table above).
  6. The ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ (locative case) reveals a placement or location of something somewhere. Thus prepositions ਉਤੇ, ਵਿੱਚ, ਕੋਲ and ਲਾਗੇ are used to derive the locative case personal pronoun from the base personal pronoun e.g. ਮੇਰੇ ਉਤੇ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ and ਮੇਰੇ ਲਾਗੇ.
  7. ਉਏ, ਵੇ and ਨੀਂ are the three second person ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ (vocative case) pronouns. ਉਏ is used for both second person singular as well as plural. ਵੇ is used by a female to address a male but ਨੀਂ is used by both males and females to address a female.

Note : The reader may note that personal pronouns ਮੈਂ, ਤੂੰ and ਉਹ are used as much for feminine nouns as for masculine ones and there is no gender distinction in Punjabi pronouns except in ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ wherein both gender and number change according to the noun or pronoun with which it establishes the relationship. Here also the gender of the noun represented by the personal pronoun is not revealed.
Exercise 12

  1. From the words ਮੈਂ(I; a pronoun), ਸਕੂਲ (school; a noun) and ਪੜਦਾ (study) make as many sentences
    as possible by using different variants of the pronoun ਮੈਂ(I).
  2. From the words ਉਹ(he/she/that/they; a pronoun), ਫਲ (fruit; a noun) and ਖਾਂਦਾ(eat) make as many sentences
    as possible by using different variants of the pronoun ਉਹ(he/she/that/they).
  3. From the words ਤੁਸੀਂ(you; a pronoun), ਹਾਕੀ(hockey; a noun) and ਖੇਡਦੇ (play) make as many sentences
    as possible by using different variants of the pronoun ਤੁਸੀਂ.

ਦੂਜੇ ਪੜਨਾਂਵ (Other pronouns)Edit

Five other pronouns, described below, are also found in Punjabi.

  1. ਨਿਸਚੇ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (Demonstrative pronoun) : A demonstrative pronoun is used for an object in sight and demonstrated with some gesture. There are five such demonstrative pronouns, three used for things near the speaker/listener and two away from the speaker. These are ਆਹ (something near the speaker), ਹਾਹ (something near the listener), ਇਹ (something near both the speaker and the listener), ਔਹ (something away from the speaker but visible) and ਉਹ (something invisible). Let's see some examples in usage
    1. ਆਹ ਮੇਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ.
    2. ਹਾਹ ਤੇਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ.
    3. ਇਹ ਸਾਡਾ ਕਮਰਾ ਹੈ.
    4. ਔਹ ਉਹਨਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ.
    5. ਉਹ ਉਹਨਾ ਦੀ ਮੱਝ ਸੀ.
  2. ਅਨਿਸਚੇ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (Indefinite pronoun) : Indefinite pronouns are used when the object referred to is not definitely or completely specified by the pronoun. Some of the indefinite Punjabi pronouns are ਕੋਈ, ਕੁਝ, ਕਈ, ਸਭ, ਸਾਰੇ, ਵਿਰਲਾ, ਅਨੇਕ, ਬਹੁਤੇ, ਥੋੜੇ etc..Following are some examples of the indefinite pronouns in usage
    1. ਕੋਈ ਮਰ ਗਿਆ.
    2. ਕੁਝ ਨਾ ਬਚਿਆ.
    3. ਸਭ ਚਲੇ ਗਏ.
  3. ਸੰਬੰਧ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (Relative pronoun) : There are two pronouns (ਜਿਹੜਾ and ਜੋ) which establish relationship of the pronoun with another noun or pronoun used in another clauase of the sentence. Both of these pronouns viz. ਜਿਹੜਾ and ਜੋ mean which and may be singular or plural. Let's see some examples
    1. ਜੋ ਆਇਆ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ.
    2. ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਦਿਸਿਆ ਉਹਨਾ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ.
  4. ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (Interrogative pronoun) : Some pronouns are used to enquire about the somebody/something represented by the noun of pronoun's reference. Such pronouns are called interrogative pronouns. See the following examples
    1. ਦਰਵਾਜਾ ਕੌਣ ਖੜਕਾ ਗਿਆ ਹੈ?
    2. ਤੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
    3. ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?
  5. ਨਿੱਜ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (Reflexive pronoun) : The pronoun ਆਪ is used in conjunction with other pronouns. It refers to the self of the pronoun that combines with self. This pronoun reflects on the noun or pronoun it combines with and therefore is called reflexive pronoun. Here are some examples
    1. ਮੈਂ ਆਪ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ.
    2. ਉਸਨੇ ਆਪ ਚੋਰ ਨੂੰ ਕੁਟਿਆ.
    3. ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਏ.



Last modified on 20 January 2010, at 19:31